Εισαγωγή-Σκοπός: Το ογκοκατασταλτικό γονίδιο PTEN (phosphatase and tensin homolog deleted on 10q23) αποτελεί αρνητικό ρυθμιστή του συστήματος μεταγωγής σημάτων προς τον πυρήνα PI3-K/Akt και η απορρύθμισή του στο αδενοκαρκίνωμα του μαστού -μέσω κυρίως σημειακής μετάλλαξης- συνδέεται με την ευαισθησία του όγκου σε στοχευμένη αντιHER2/neu θεραπεία (μονοκλωνικό αντίσωμα trastuzumab). Η διερεύνηση του ρόλου του στο πορογενές αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος, το οποίο αποτελεί ένα υψηλής κακοήθειας και εξαιρετικά πτωχής πρόγνωσης νεόπλασμα αποτέλεσε στόχο της μελέτης.

Υλικό-Μέθοδοι: Κατασκευάσθηκε με σύστημα ιστικών μικροσυστοιχιών ένας κύβος παραφίνης (διαμιστικών κυλίνδρων 1 mm) με εμφυτευμένο το σύνολο των περιστατικών (n=50). Εν συνεχεία, διενεργήθηκε, σε συνεχείς μικροτομηθείσες τομές, ανοσοϊστοχημικός έλεγχος για την ανάδειξη της έκφρασης των δύο πρωτεϊνών (HER2/neu και PTEN), καθώς και Χρωμογόνος in Situ Υβριδισμός για τη διερεύνηση της αστάθειας του χρωμοσώματος 17 και του γονιδίου HER2/neu. Τα αποτελέσματα της ανοσοϊστοχημείας ποσοτικοποιήθηκαν με την εφαρμογή ημιαυτόματου συστήματος ανάλυσης εικόνας, ενώ η στατιστική επεξεργασία πραγματοποιήθηκε με το λογισμικό SPSS v 11.0 (chi square test, interrater kappa).

Αποτελέσματα: Ανοσοϊστοχημική υπερέκφραση της πρωτεΐνης HER2/neu (2+,3+) παρατηρήθηκε σε 10/50 (20%), ενώ απώλεια ή υποέκφραση της PTEN σε 17/50 (34%) των εξετασθέντων όγκων. Ανευπλοειδία του χρωμοσώματος 17 παρατηρήθηκε σε 19/50 (38%), ενώ ενίσχυση του γονιδίου σε 8 (16%) όγκους. Ταυτόχρονη υπερέκφραση HER2/neu με απώλεια/ υποέκφραση PTEN παρατηρήθηκε σε 7 όγκους, 6 εκ των οποίων εμφάνιζαν ενίσχυση του γονιδίου HER2/neu (overall 95 % CI kappa=0.12). Στατιστικά σημαντική συσχέτιση παρατηρήθηκε μεταξύ της έκφρασης του HER2/neu και του βαθμού διαφοροποίησης (p=0.019), ενώ η έκφραση του PTEN συσχετίσθηκε οριακά με το βαθμό διαφοροποίησης (p=0.044 ), και σημαντικά με το στάδιο της νόσου (p=0.02).

Συμπεράσματα: Ένα κλάσμα πασχόντων από πορογενές αδενοκαρκίνωμα του πα- γκρέατος πληροί τα μοριακά κριτήρια (ενίσχυση ογκογονιδίου HER2/neu και όχι ανοσοέκφραση του PTEN) για εφαρμογή στοχευμένης θεραπείας με μονοκλωνικά αντισώματα. Όμως η ταυτόχρονη απορρύθμιση του PTEN πιθανότατα ελαττώνει σε μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με το αδενοκαρκίνωμα του μαστού την ευαισθησία στη συγκεκριμένη θεραπεία, διότι λόγω της αποσταθεροποίησής του δεν επάγεται η κατασταλτική δράση του μονοκλωνικού αντισώματος στο σύστημα μεταγωγής σημάτων προς τον πυρήνα PI3-K/Akt.

Λέξεις κλειδιά: Καρκίνος παγκρέατος, ιστικές μικροσυστοιχίες, HER2/neu, PTEN.

Υποβλήθηκε: 23.05.2006
Εγκρίθηκε: 30.05.2006

ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ