Η πρόοδος που έχει συντελεστεί στη μοριακή ιατρική και τη γενετική έχει οδηγήσει σε μια νέα κατηγοριοποίηση του καρκίνου του μαστού, της συχνότερης κακοήθειας που απαντά στις γυναίκες. Η ταξινόμηση αυτή βασίζεται σε πρότυπα γονιδιακής έκφρασης και διακρίνονται 5 υπότυποι: τα καρκινώματα μαστού αυλικού τύπου Α, αυλικού τύπου Β, τύπου φυσιολογικού μαστού, HER2 και βασικού τύπου. Τα καρκινώματα μαστού βασικού τύπου αποτελούν ένα μοριακό υπότυπο καρκινωμάτων που χαρακτηρίζονται από την έκφραση πρωτεϊνών, χαρακτηριστικών των βασικών/μυοεπιθηλιακών κυττάρων του μαστού. Το κύριο γνώρισμά τους είναι η απουσία έκφρασης των ορμονικών υποδοχέων (ER, PR) και του υποδοχέα HER-2, ο λεγόμενος «τριπλά αρνητικός» φαινότυπος, σε συνδυασμό με την έκφραση των κυτοκερατινών υψηλού μοριακού βάρους (όπως οι CK5/6, CK14 και CK17) και του EGFR. Ωστόσο, πρέπει να γίνει σαφές, ότι τα βασικού τύπου καρκινώματα έχουν συνήθως, και όχι πάντα, «τριπλά αρνητικό» φαινότυπο. Από τα παραπάνω προκύπτει, πως δεν υπάρχει ακόμη καθολικά αποδεκτός ορισμός για τα βασικού τύπου καρκινώματα και ο χαρακτηρισμός τους ως τέτοια προκύπτει από τη μελέτη ενός συνδυασμού δεικτών. Αν και ανήκουν στην κατηγορία των σποραδικών καρκινωμάτων, εντούτοις μοιράζονται κοινά χαρακτηριστικά με τον κληρονομικό καρκίνο, που σχετίζεται με μεταλλάξεις του γονιδίου BRCA1. Παρόλο που δεν έχουν βρεθεί σωματικές μεταλλάξεις του BRCA1 στα καρκινώματα βασικού τύπου, φαίνεται πως κάποιες επιγενετικές αλλαγές (π.χ. μεθυλίωση του υποκινητή του γονιδίου BRCA1) επάγουν την παρεκκλίνουσα, από τη φυσιολογική, λειτουργία του μονοπατιού που ρυθμίζεται από το BRCA1, δίνοντας γένεση σε καρκινώματα με βασικό φαινότυπο. Το επικρατέστερο υποθετικό μοντέλο για την προέλευσή τους είναι εκείνο των αρχέγονων κυττάρων (stem cells). Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, η συσσώρευση μεταλλαγών στα αρχέγονα κύτταρα προκαλεί διακοπή της περαιτέρω διαφοροποίησής τους σε ένα πρώιμο στάδιο κατά το οποίο έχουν παραχθεί βασικά/μυοεπιθηλιακά κύτταρα, δίνοντας ακολούθως γένεση σε καρκινώματα βασικού τύπου. Και οι 5 μοριακοί υπότυποι των καρκινωμάτων μαστού έχουν συσχετισθεί με διαφορετική πρόγνωση. Τα ανοσοφαινοτυπικά χαρακτηριστικά των καρκινωμάτων μαστού με βασικό φαινότυπο σχετίζονται με επιθετική βιολογική συμπεριφορά και πράγματι έχει δειχθεί πως αυτοί οι όγκοι έχουν φτωχή πρόγνωση, χαρακτηριζόμενη από μικρή ολική επιβίωση των ασθενών. Για το λόγο αυτό χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση ώστε, στο μέλλον, να βρεθούν αποτελεσματικοί τρόποι αντιμετώπισης αυτού του καρκινικού τύπου.

Λέξεις κλειδιά: Καρκίνος, μαστός, βασικός τύπος.

Υποβλήθηκε: 11.06.2008
Εγκρίθηκε: 29.10.2008

ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ