Η εξέταση κυτταρολογικού υλικού ληφθέντος με αναρροφητική βιοψία (FNA) από ογκόμορφες αλλοιώσεις των σιελογόνων αδένων μπορεί να δώσει απάντηση σε αρκετά ερωτήματα που ενδιαφέρουν τον κλινικό ιατρό, όπως εάν η μάζα πράγματι έχει σιελαδενική προέλευση, εάν είναι φλεγμονώδους ή νεοπλασματικής φύσεως και, στη δεύτερη περίπτωση, εάν είναι καλοήθης ή κακοήθης. Η FNA σε χρόνια σιελαδενίτιδα είναι πιθανώς επώδυνη για τον ασθενή και αποδίδει ένα αιματηρό, υποκυτταρικό επίχρισμα που περιέχει κύτταρα κυρίως των πόρων και λεμφοκύτταρα. Αντίθετα, στις νεοπλασίες η λήψη του υλικού είναι σχεδόν ανώδυνη, το δε υλικό άφθονο. Το επίχρισμα ενός πολύμορφου αδενώματος αποτελείται από επιθηλιακά και μεσεγχυματοειδή κύτταρα μέσα σε ένα μεταχρωματικό ινιδώδες στρώμα. Στο αδενοειδές κυστικό καρκίνωμα απαντούν μεγάλα σφαιρίδια υαλίνης σε ένα ομοιογενές υπόστρωμα που επιπλέον περιέχει μονόμορφα κύτταρα με λιγότερη συνοχή απ'ότι στο πολύμορφο αδένωμα, χωρίς πλακώδη μετάπλαση. Στα μονόμορφα αδενώματα το στρώμα είναι λιγοστό ή απουσιάζει τελείως. Ο όγκος του Warthin χαρακτηρίζεται από την παρουσία ογκοκυττάρων, λεμφοκυττάρων και περιεχομένου κύστης. Στο βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα βλέπουμε μικτούς τύπους κυττάρων ενώ στο κυψελιδικό αδενοκαρκίνωμα ανευρίσκουμε ορώδη, κυψελιδικού τύπου κύτταρα και απουσιάζουν τα κύτταρα των πόρων.

Λέξεις κλειδιά: Σιελογόνοι αδένες, βιοψία δια λεπτής βελόνης.

Yποβλήθηκε: 15.09.2004
Εγκρίθηκε: 08.03.2005

ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ